در سه بخش ديگر نيز سخن وى در همين مايه است . زير عنوان خبر المغرب گويد : « مغرب يك‌چهارم مملكت است و اسپهبد آن در زمان ايرانيان خربران اسپهبد ناميده مىشد « 1 » . و دربارهء شمال كه آن را زير عنوان « خبر الجربى » آورده گويد : جربى سرزمين شمال و يك چهارم مملكت است ، و اسپهبد شمال را در زمان ايرانيان آذربادگان اسپهبد مىناميدند . ارمنستان و آذربايجان و رى و دماوند هم در همين قلمرو است « 2 » ، و دربارهء جنوب هم كه آن را زير عنوان خبر التيمن آورده گويد « تيمن سرزمين جنوب و يك‌چهارم مملكت است و اسپهبد آن نيمروز اسپهبد است « 3 » . در اينجا اين توضيح هم بايد اضافه شود كه تقسيم كشور ايران يا ايران‌شهر به چهار بخش مشرق و مغرب و شمال و جنوب سابقه‌اى قديم‌تر از انوشروان داشته ، در زمان قباد پدر انوشروان نيز ايران‌شهر به همين چهار بخش تقسيم مىشده او هم براى هريك از اين بخش‌ها يك پادگسبان تعيين كرده و آنها را جانشين مرزبانان يا شهرداران سابق نموده بود . اين بخش‌ها عبارت بوده‌اند از ابهاختر ( باختر - شمال ) خورآسان ( خراسان - مشرق ) نيمروز ( جنوب ) خوروران ( مغرب ) . تغييرى كه انوشروان به منظور اصلاح امر فرماندهى در اين مناطق داد در تشكيلات نظامى و سازمان فرماندهى آنها بود بدين‌معنى كه او در راس هريك از اين بخش‌ها يك فرمانده كل به نام اسپهبد گماشت و مرزبانان را زير دست آنها قرار داد . و همين تشكيلات بود كه پس از او در ايران مورد عمل

--> كانت تحت يدى اصبهبدها بادوسبان و اربعه مرازبة الى كل مرزبان ربع خراسان ، فربع الى مرزبان مرو الشاهجان و اعمالها ، و ربع الى مرزبان بلخ و طخارستان و ربع الى مرزبان هراة و بوشنج و بادغيس و سجستان و . . . و ربع الى مرزبان ماوراء النهر » . ( 1 ) . المسالك و الممالك ، ص 72 « و المغرب ربع المملكة و كان اصبهبذه يسمّى على عهد الفرس خربران اصبهبذ » . ( 2 ) . المسالك و الممالك ، ص 118 ، « و الجر بى بلاد الشّمال ، ربع المملكة و كان اصبهبذ الشمال على عهد الفرس يسمّى اذربادگان اصبهبد » و فى هذا الحيّز ارمينيّة و اذربيجان و الرّى و دماوند . » ( 3 ) . المسالك و الممالك ، ص 125 « و التيمن بلاد الجنوب ، ربع المملكة و اصبهبذه نيمروز اصبهبذ » .